Niekiedy mimo wielu miesięcy starań parze nie udaje się poczęcie dziecka. Może to być spowodowane wieloma czynnikami - zarówno ze strony mężczyzny, jak i kobiety. Dlatego lekarze nie skupiają się wyłącznie nad obserwacją cyklu kobiety, ale także zalecają zbadanie jakości nasienia (spermiogram, seminogram).

Badanie jakości nasienia (analiza nasienia, seminogram, spermiogram), czyli mikroskopowa analiza próbki nasienia, która wskazuje na poziom płodności mężczyzny. W badaniach ocenia się:
- objętość (ilość ejakulatu oddanego do badania), zabarwienie, czas upłynnienia, odczyn i lepkość ejakulatu,
- liczbę plemników na jeden mililitr (koncentracja),
- ruchliwość (ruch aktywny postępowy, ruch powolny postępowy, ruch niepostępowy i całkowity brak ruchu) i kształt plemników (morfologia),
- żywotność plemników (odsetek żywych i martwych plemników),
- agregację, aglutynację, obecność leukocytów i obecność komórek nabłonkowych.
Światowa Organizacja Zdrowia przedstawiła normy, które powinno spełniać prawidłowe nasienie.

Jak przygotować się do badania?
Wymagana jest 3-4 dniowa abstynencja seksualna (wg innych źródeł wskazane jest co najmniej 5 dni abstynencji, do nawet 10 dni). Dobrze jest również połączyć abstynencję seksualną z abstynencją od alkoholu.

Oddanie nasienia
Nasienie można oddać w laboratorium lub w domu. W obu przypadkach należy oddać je bezpośrednio do sterylnego naczynka (np. takiego jak wykorzystuje się do zebrania moczu do analizy), które powinno mieć temperaturę ciała. Wymagane jest oddanie nasienia drogą masturbacji. Nie jest wskazane pozyskiwanie nasienie ze stosunku przerywanego czy z prezerwatywy (w prezerwatywach mogą znajdować się substancje plemnikobójcze).


Jeśli nasienie pobierane jest w domu, wówczas należy:
- oddać nasienie bezpośrednio do naczynka,
- transportować nie dłużej niż 1 godzinę,
- utrzymywać temperaturę nasienia w temperaturze ciała (ok. 37-38'C).

Koszt badania jakości nasienia

Wykonanie podstawowego badania nasienia (spermiogramu) prywatnie kosztuje kilkadziesiąt złotych (np. w Luxmedzie 70zł). Nie jest konieczne skierowanie.

Bezpłatne badanie nasienia
Badanie nasienia można wykonać również bezpłatnie, jeśli mężczyzna otrzyma skierowanie od lekarza pracującego w placówce, która ma podpisaną umowę z NFZ w zakresie leczenia niepłodności.

Czynniki wpływające na wyniki badań
Na wynik badania mogą wpłynąć takie czynniki jak:
- przemęczenie,
- spożywanie alkoholu,
- okres abstynencji seksualnej (zbyt długi lub zbyt krótki),
- ostatnio przebyte choroby, którym towarzyszyła gorączka.
W przypadku kuracji antybiotykowej wskazane jest odczekanie około 2 tygodni do wykonania badania nasienia.